Nauka zadawania pytań

0

Sztuka prowadzenia dialogu, a więc zadawania pytań oraz odpowiadania na nie, jest nie lada umiejętnością. Czasami dzieje się tak, że jest czymś niezmiernie trudnym dla dziecka. I wtedy wkraczamy my – logopedzi.

Pierwsze pytania jakie zadaje w swoim życiu dziecko, to podstawowe “kto?” oraz “co?”. Pojawiają się one zwykle około 2,5 roku życia. Te pierwsze pytania są jedynie wprawką, bo właściwy wiek pytań zaczyna się pod koniec 3 roku życia pytaniem “dlaczego?”. To właśnie od tej chwili będziesz z tęsknotą wspominać chwile, kiedy nie musiałaś 1500 razy dziennie odpowiadać na to pytanie. To oczywiście żart, bo nawet jeśli jest to męczące, dowodzi prawidłowemu rozwojowi Twojego Malucha. Możesz więc być spokojna.

Zadawanie pytań jest koniecznym elementem prawidłowego rozwoju dziecka. Skąd bierze się ta potrzeba?

  • Dziecko w tym wieku sprawnie i szybko przemieszcza się z miejsca na miejsce. Świat ma przed nim tysiące interesujących zagadek i tajemnic. A dziecko chce je wszystkie poznać, chce wiedzieć.
  • Maluch może wielu rzeczy się bać lub ich nie rozumieć – to powoduje w nim konieczność zapytania o nie mamy lub taty.
  • Szybki rozwój dziecka pozwala mu już dostrzec nowe emocje nie tylko u siebie, ale też u innych (złość, smutek, radość). Dostrzeżenie ich to jedno, ale zrozumienie źródła to drugie. “Dlaczego ta pani płacze?” będzie więc jak najbardziej słusznym pytaniem.
  • Dziecko poznaje coraz więcej przedmiotów i rzeczy codziennego użytku, ale nie zawsze rozumie ich działanie.

Nie złość się, kiedy setny raz słyszysz pytanie z ust swojego ciekawego świata Odkrywcy. Uzbrój się w cierpliwość i powtarzaj sobie w myślach, że:

  • Dialog to podstawowa umiejętność, która pozwala budować RELACJĘ z drugim człowiekiem.
  • Dialog to najlepszy sposób nauki i odkrywania dla małego dziecka.
  • Dialog sprawia, że czuje się ono bardziej dorosłe, potrafi bardziej o siebie zadbać.
  • Dzięki pytaniom dziecko poznaje świat.
  • Dialog, zadawanie pytań jest wyznacznikiem rozwoju językowego i nauki gramatyki (używanie zaimków i przyimków).
  • Dialog to najlepsza droga do poznawania nowych słów, treningu artykulacji, budowania zdań poprawnych gramatycznie, czyli pięknej mowy i wymowy.

Brak pytań utrzymujący się powyżej trzeciego roku życia, zawsze jest sytuacją, którą należy skonsultować z logopedą lub psychologiem. Powodów takiej sytuacji może być bardzo wiele i od razu muszę zaznaczyć, że nie da się ich określić ot tak w artykule bez zobaczenia dziecka “na żywo” i dokładnego wywiadu.

 

Każdy z Was, logopedów, którzy to czytacie, na pewno spotkał lub spotka się z wyzwaniem, jakim jest nauczenie Małego Człowieka zadawania pytań. Jak nauczyć dziecko dialogu, zadawania pytań i odpowiadania na nie?

  1. TEATRZYK – wykorzystaj pluszowe maskotki, pacynki. Na początek obie pacynki trzymaj Ty i odgrywaj dwie role. Pokaż dziecku na czym polega zabawa. Maluch musi zobaczyć w jaki sposób pacynki “rozmawiają” ze sobą. Dopiero po takim pokazie wręcz dziecku jedną pacynkę, na początku podpowiadaj co Maluch powinien mówić.
  2. ZABAWA TEMATYCZNA – jak najwięcej bawcie się: w sklep, w lekarza, w policjanta i złodzieja itp. Każda zabawa, która wymaga wejścia w dwie role, będzie tutaj bardzo pomocna. Jeśli dziecko nie radzi sobie z dialogiem, nie wie co mówić, podpowiadaj mu. Wypowiadaj jego kwestię i zachęcaj by ją powtórzyło.
  3. DIALOGOWE KARTY PRACY – to mój ostatni szybki pomysł. Na razie narysowałam pierwszą kartę, ale planuję zrobić ich więcej, bo sama widzę, jak często potrzeba mi takich materiałów w gabinecie. Karta pracy przedstawia sytuację, dwie postaci oraz puste “dymki”. U dzieci młodszych, nieczytających, można opowiadać co widzimy na obrazku i wymyślać słownie co każda z postaci mówi. U dzieci starszych, zapisujemy dialogi i odczytujemy. Możemy także pozwolić dziecku, aby samo wymyśliło i zapisało swój dialog. Co jest ważne? Wydrukuj scenkę w kilku egzemplarzach i pokaż dziecku, że za każdym razem ten dialog może potoczyć się inaczej. Naucz go kreatywnego myślenia. Pierwszą z moich autorskich, dialogowych kart możesz bezpłatnie pobrać tutaj: KLIK!

Karta dialogowa, którą narysowałam w celu ćwiczenia dialogu – zadawania pytań i udzielania odpowiedzi na nie.

Nigdy nie okazuj dziecku zniecierpliwienia lub zdenerwowania jego pytaniami. Odbierzesz mu tym samym naturalną chęć poznawania świata, możliwość doskonalenia umiejętności budowania zdań, możliwość poznawania nowych słów i poszerzania swojego słownika. Staraj się zawsze:

  • Odpowiadać na pytania spokojnie, rzeczowo i odpowiednio do wieku dziecka.
  • Zwracać uwagę na kręgi tematyczne, które najbardziej interesują dziecko i najczęściej dotyczą jego pytań. Wykorzystaj je w rozmowach z dzieckiem, dostrzeż jego zainteresowania.
  • Nie uciszać dziecka, nie upominać, nie karać za zadawanie pytań.

Pamiętaj, że wiek przedszkolny jest ogólnie nazywany wiekiem zadawania pytań. To naturalny etap rozwoju, ciesz się nim, bo szybko minie. I pomimo, że może masz już dość, słysząc po raz setny “a dlaczego?”, pomyśl jak wiele rodziców i terapeutów walczy o pierwsze samodzielne “kto?” i “dlaczego?” i jak chętnie zamieniliby się z Tobą.

Dasz radę!


A jak było u Was? Kiedy Twoje dziecko zaczęło zadawać pytania? Należysz do grupy, która powoli ma już ich dość 😀 czy może trzymasz się dzielnie? Daj znać w komentarzu, a ja czekam na Ciebie codziennie na:
Share.

Napisz komentarz