Jak uczyć, żeby nauczyć?

6

 

Z czym kojarzy Ci się słowo “nauka”? Jeśli jesteś logopedą – z nauką poprawnej artykulacji, jeśli rodzicem – z odrabianymi przez dziecko lekcjami, jeśli studentem – ze studiami, jeśli kursantem prawa jazdy – z tymże egzaminem, itd., itd., itd. … 🙂


Każdy z nas niezależnie od płci, zawodu, stanu cywilnego i wielu innych rzeczy codziennie UCZY SIĘ. Uczymy się gotować zupę pomidorową, żeby wyszła tak samo jak mamy. Uczymy się angielskich słówek, składania koszul, imion nowo poznanych osób, obsługi nowego programu komputerowego, instrukcji obsługi nowego ekspresu do kawy. Czy zastanawiacie się jak to zrobić, żeby ucząc się – NAUCZYĆ się? Wbrew pozorom sprawa wcale nie jest oczywista. Wiedza na ten temat przyda się nie tylko nauczycielom i terapeutom, ale każdemu z nas. Po prostu, codziennie. Nie wierzysz? Przeczytaj do końca 🙂

Oto kilka faktów, o których wiemy dzięki dotychczasowej wiedzy na temat budowy i funkcjonowania naszego mózgu:

1. Mózg jest plastyczny. Oznacza to, że pod wpływem aktu uczenia SIĘ, dokonują się w nim zmiany (powstają nowe sieci neuronalne. Oznacza to, że nasz mózg może ulegać zmianom przez całe życie!).

2. Komórki mózgowe (neurony) są aktywne tylko podczas uczenia SIĘ – nauka staje się skuteczna tylko wtedy, kiedy włączona zostaje aktywność osoby, która się uczy (Nawet jeśli ktoś setny raz POKAZUJE CI w jaki sposób zaparkować samochód tyłem, sama prezentacja nic nie da. Musisz wsiąść za kierownicę, kombinować, próbować, DZIAŁAĆ (!), mając na uwadze wskazówki osoby, która próbuje Cię tego nauczyć).

3. Rzeczy, którymi ma “zająć się” mózg (czyli ma się ich nauczyć), muszą być dla niego INTERESUJĄCE. Oznacza to, że jeśli uczysz dziecko piąty raz odczytywania sylab na tym samym materiale, jego mózg (a dokładniej hipokamp) będzie po prostu znudzony, a nauka nie przyniesie żadnych efektów. Z tego samego powodu rzadko kiedy potrafimy przeczytać do końca instrukcję obsługi nowego miksera czy odkurzacza – to jest najzwyczajniej nudne, więc nasz mózg buntuje się i nie chce tego przyswajać!

4. Aby nasz mózg był coraz bardziej aktywny, zadania mu stawiane także muszą wymagać wysiłku. Przypuszczalnie najwięcej neuronów ratują zadania, które są najtrudniejsze do wyuczenia i wymagają większego wysiłku umysłowego .

5. Mózg będzie pracował dużo sprawniej nawet w późniejszych latach życia, jeśli będziesz dużo czytał (uwaga ta dotyczy też nauki czytania małych dzieci – nic tak nie stymuluje mózgu i nie wpływa lepiej na prawidłową “współpracę” półkul mózgowych, niż nauka czytania). Oprócz tego czytanie wpływa na inteligencję werbalną oraz emocjonalną.

Teraz pomyśl jak nauczyć się tego parkowania tyłem (to tylko przykład). Po pierwsze – pomyśl, że naprawdę jest szansa, że możesz się tego nauczyć. Po drugie – działaj, kombinuj, staraj się naśladować samodzielnie czynność dzięki instrukcjom, które Ci przekazano. Po trzecie – wybierz ciekawe miejsce, poczekaj na ładną pogodę, zrób wszystko, aby sytuacja ta stała się dla Ciebie interesująca. Po czwarte – zadanie jest trudne? Jest. To dobrze, mózg pracuje na najwyższych obrotach 🙂

Co więcej pozostaje? Uczmy się jak najwięcej i świadomie uczmy innych!
Zapraszam do komentowania – czekam na Twoją opinię! 🙂

Share.

6 komentarzy

  1. A jak to jest przy dziecku autystycznym ? Robienie coś jego rękami po wielokroć uczy ? Powtarzanie niezrozumiałych dla dziecka sekwencji i analogii , rozwija inteligencję ? Można nauczyć się inteligencji , samodzielnego myślenia , wnioskowania?

  2. Magdalena Rybka on

    Droga mamo,
    W sytuacji gdy nie ma możliwości, aby dziecko samo wykonywało ćwiczenie – tak, robimy je jego ręką. To oczywiście nie jest sytuacja tak dobra jak gdyby robiło je samo, ale lepsza niż gdyby miało nie robić wcale. Dzięki wykonywaniu ćwiczenia ręką dziecka, jego mózg rejestruje ten ruch i odbiera go w znacznym stopniu jako “własny”. Pozwala to na budowanie szlaków neuronalnych w mózgu. Ćwiczenia sekwencji, analogii, szeregów, wzorów itp. są ćwiczeniami skierowanymi na uspraawnianie lewej półkuli mózgu (odpowiedzialnej za odbiór i przetwarzanie języka). To tylko mała część ćwiczeń, które należy wykonywać w przypadku dziecka autystycznego. Nie wiem nic o Pani dziecku, jednak wiem, że całościowa, systematyczna terapia daje efekty. W razie pytań proszę o wiadomość prywatną.
    Pozdrawiam,
    MR

  3. asia szarańska on

    Czyli jeśli dziecko potrafi już ułożyć sekwencję, ale np. zmienimy materiał – mózg nadal pracuje i rozwija się? I jeszcze pytanie odnośnie czytania. 🙂
    Moja córeczka opanowała już czytanie (ma 3,5 roczku), ile dziennie czytać, żeby nie przesadzić? Teraz lubi, ale nie chciałabym by za chwilę się zraziła. Zna wszystkie sylaby, czy nadal je utrwalać na nowym materiale? (bardzo to lubi i sama się domaga, ale gdzieś czytałam żeby zostawić to, co już dziecko opanowało)

  4. Magdalena Rybka on

    Pani Asiu,
    Chodzi o to, że jeśli np ćwiczy Pani z dzieckiem sekwencje (dąży więc do opanowania przez dziecko jakiegoś etapu), materiał musi być ciągle zmieniany, aby mózg się nie znudził. Jeśli zaś dziecko opanuje już konkretny etap, ćwiczenie należy utrudnić, aby mogło osiągać kolejne etapy trudności.
    Proszę nadal czytać z córeczką, (gdyby Pani zaprzestała kompletnie, dziecko może dużo zapomnieć), ale robić to w formie zabawy. Dziecko nie powinno mieć świadomości, że uczycie się. Możecie karmić misie ciasteczkami, na których są zapisane sylabki, układać bajeczki (z sylab, wyrazów) dla lalek, śpiewać sylabki zapisane w zeszycie itd, itd 🙂 Pani córeczka jest w fantastycznym okresie, w którym słowo pisane jak i sama umiejętność odczytywania go jest dla niej fascynujące. I to jest super!
    Życzę powodzenia i wielu sukcesów!
    Pozdrawiam,
    MR

  5. Bardzo podoba mi się ten wpis. Bardzo dużo rodziców mówi, że dziecko ma się bawić, że musi mieć dzieciństwo, że na naukę jeszcze przyjdzie czas. A ja uważam że należy dziecko uczyć ( oczywiście poprzez zabawę ) od małego. Jeżeli zachowamy balans między nauką, zabawą, relaksem itp to bardzo ułatwimy dziecku życie np na początku nauczania w szkolę w klasie 1-3.

Napisz komentarz