Mamo, patrz jak się rozwijam! #1 – Analiza wzrokowa

0

Parę lat temu razem z księgarnią EDUKACYJNA.PL stworzyłam cykl wpisów pod tytułem “Mamo, patrz jak się rozwijam!”. Omawiałam w nich wszystkie sfery rozwoju dziecka, pokazywałam wartościowe pomoce, podpowiadałam własne ćwiczenia. Dziś reaktywujemy wszystkie artykuły, ale w nowej – nieco odświeżonej – odsłonie. Mam nadzieję, że znajdziesz w nich coś dla siebie. Dziś zaczynamy od analizy wzrokowej.

DSCN5693

Czym jest analiza wzrokowa?

Najprościej rzecz ujmując, to zdolność odbierania materiału obrazkowego za pomocą zmysłu wzroku oraz dokonywania syntezy (wniosków) tych obserwacji. Profesor Jagoda Cieszyńska w książce  Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci przedstawia cztery stadia dające się zauważyć i wyróżnić podczas procesu analizy wzrokowej. Są to: patrzenie (wykorzystanie funkcji fizycznych), oglądanie (odbiór znaczenia), aktywne spostrzeganie (szukanie elementu, różnicy), aktywne spostrzeganie w działaniu (np.: układanie wg wzoru, uzupełnianie obrazu). Bo można patrzeć, a nie oglądać (czyli widzieć tylko fizjologicznie obrazek, ale nie odbierać znaczenia). Można też aktywnie spostrzegać (“pokaż, gdzie jest kot?”), ale można też aktywnie spostrzegać w działaniu (“ułóż obrazek”). Każdą z tych aktywności dziecko osiąga stopniowo, a osiągnięcie jednej, warunkuje zdobycie kolejnej.

Do czego potrzebna jest naszemu dziecku sprawnie funkcjonująca analiza wzrokowa?

Już od samego początku życia dziecka, odgrywa ona niezmiernie ważną rolę i buduje podwaliny pod zdobywanie kolejnych umiejętności. Dobrze funkcjonujący zmysł wzroku pozwala przecież na wzajemny kontakt wzrokowy, a więc na budowanie pierwszego, podstawowego dialogu. Prawidłowo funkcjonująca analiza wzrokowa jest konieczna podczas wnikliwej obserwacji otaczającego świata przez coraz większe dziecko. Dzięki temu Mały Odkrywca zdobywa coraz to nowe informacje o otoczeniu, a przez to buduje i stale poszerza swoje słownictwo. Prawidłowa analiza i synteza wzrokowa to także absolutnie konieczny warunek do efektywnej i sprawnej nauki czytania i pisania (w języku ojczystym, a później obcym). Jeśli jest ona zaburzona, Twoje dziecko może przestawiać litery/sylaby, mylić litery podobne, opuszczać litery/sylaby/wyrazy w zdaniach. Analiza wzrokowa pozwala także jeszcze dziecku na pełną i swobodną naukę o świecie poprzez obserwację i naśladownictwo – to absolutny fundament prawidłowego rozwoju.

Co może wskazywać na nieprawidłowości w rozwoju analizy i syntezy wzrokowej?

Obejrzyjcie razem z dzieckiem kolorową książeczkę, weźcie klocki, kolorowankę. Maluch pomija prawą lub lewą stronę w obserwacji? Jeśli zauważysz to w wielu jego działaniach, będzie to informacją bardzo niepokojącą. Zwróć uwagę także czy Twoje dziecko nie ma problemów z zauważeniem drobnych elementów znajdujących się na obrazkach, czy nie przestawia/opuszcza/myli liter lub sylab w wyrazach oraz wyrazów w zdaniach. Powodem do niepokoju będzie także niezauważenie przez dziecko szczegółów różniących dwa obrazki.
Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, które sugerują zaburzenia analizy i syntezy wzrokowej, niezwłocznie rozpocznij ćwiczenia. Im szybciej, tym większe szanse na szybką i efektywną terapię. Jeśli nie wiesz co robić, skonsultuj się z logopedą w swojej okolicy. Ćwiczenia analizy wzrokowej to dla dzieci świetna zabawa – nawet jeśli po przeczytaniu tego tekstu uznasz, że Twoje dziecko nie przejawia żadnych problemów związanych z analizą wzrokową, pozytywna stymulacja zawsze jest świetnym pomysłem i doskonałą okazją do wspólnej, rodzinnej zabawy.

A teraz zapraszam Was na moje propozycje ćwiczeń analizy wzrokowej, które przygotowałam razem z Wydawnictwem Epideixis (www.pus.pl):

1. MOZAIKA

DSCN5694
To materiał edukacyjny wykonany w całości z drewna – zestaw zawiera 40 drewnianych klocków (trójkątów i rombów) w kolorach: czerwonym, zielonym, niebieskim, żółtym i pomarańczowym. Zadanie polega na odwzorowywaniu wzorów narysowanych w dołączonej książeczce (wzory zostały podzielone na 3 części w zależności od stopnia trudności i rodzaju klocków). Mozaika sprawdza się kapitalnie w moim gabinecie już od dobrych kilku lat.

DSCN5695 DSCN5696

Ja chcę Wam pokazać jeszcze kilka moich pomysłów na wykorzystanie MOZAIKI:
• Łączenie w pary klocków identycznych (taka sama figura i kolor):

DSCN5697
• Łączenie w pary klocków w tym samym kolorze (abstrahując od figury):

DSCN5703
• Łączenie w pary klocków tej samej figury (abstrahując od koloru).
• Łączenie w pary dwóch identycznych wzorów (układamy kilka wzorów, każdy z nich musi występować w dwóch egzemplarzach):

DSCN5698
• Odszukiwanie różnicy pomiędzy dwoma ułożonymi wzorami.

DSCN5699 DSCN5701 DSCN5702DSCN5700

Pomoc wykonana jest bardzo solidnie i myślę, że posłuży naprawdę długo. Kupić możecie ją tutaj – KLIK!

2. UKŁADANKA DLA NAJMŁODSZYCH – “NA STRAGANIE” I “ZWIERZĘTA”

DSCN5704 DSCN5712

Każda z układanek zawiera po 12 sztuk obrazków “rozciętych” na cztery części za pomocą cięć prostych. Bardzo pomocne dziecku w układaniu obrazków jest graficzne zaznaczenie delikatnej ramki na brzegu każdego z obrazków. Mnie urzekło bardzo solidne wykonanie obrazków (dziecko nie jest w stanie “zagiąć” obrazka) oraz piękne, kolorowe i zrozumiałe dla dziecka obrazki. Chociaż pomoc zawiera obrazki składające się z czterech części, ja wykorzystuję je także jako obrazki dwuczęściowe – po ułożeniu obrazka dzielę kawałki na pół – w ten sposób łatwo przystosować pomoc dla dzieci młodszych (mamy gotowe obrazki z dwóch części):

DSCN5705 DSCN5706

DSCN5714 DSCN5715

Układanki możecie znaleźć TU i TU 🙂 !

3. TRES – GRA STRATEGICZNA

DSCN5719
Gra opiera się na wszystkim znanej zabawie w kółko i krzyżyk. W pudełku znajdziecie drewnianą planszę oraz 24 drewniane kółka w dwóch kolorach. Zadaniem graczy jest jak najszybsze ustawienie swoich trzech kółek w poziomie, w pionie, na skos w płaszczyźnie lub w przestrzeni. Dzięki temu ćwiczymy skupienie, koncentrację, spostrzegawczość, myślenie logiczne i strategiczne. Tyle producent – teraz ja 🙂 Pokażę Wam moje pomysły, jak za pomocą gry poćwiczyć analizę wzrokową:

• Eliminowanie jednego niepasującego kółka ze zbioru – co jest inne?

DSCN5721 DSCN5723
• Naśladowanie wzorów ułożonych z kółek.

DSCN5725 DSCN5726 DSCN5727
• Lustrzane odbicia – układamy wzór, a następnie prosimy dziecko aby spróbowało ułożyć jego lustrzane odbicie (pomocne może być małe lusterko).

DSCN5728 DSCN5729 DSCN5731
• Sudoku wzrokowe – ułóż 9 kółek tak, aby dwa tego samego koloru nie dotykały się wzajemnie.

DSCN5732
Gra TRES w całości wykonana jest z drewna. Nie wiem jak Wy, ale ja uwielbiam drewniane pomoce (nie tylko ze względu na ich “niezniszczalność”!). Kupić ją możecie tu – KLIK!

4. PUS – Pomyśl, Ułóż, Sprawdź

DSCN5735

Znacie PUS- y? Ja poznałam je klika lat temu. Dziś sama jestem jedną z autorów książeczek PUS “Logopedyczne potyczki”. PUS-y to coś więcej niż zwykłe książeczki z ćwiczeniami. Świetne jest to, że aby wykorzystać je w pracy z dzieckiem, musicie zakupić tylko zestaw kontrolny – małe plastikowe pudełeczko z zestawem dwunastu plastikowych klocków ponumerowanych od 1 do 12. Jeśli macie to pudełko, możecie wybierać książeczki z ćwiczeniami. Zasada PUS- ów wydaje się być skomplikowana, ale to tylko pozory.

Na początku otwieramy zestaw kontrolny i przekładamy wszystkie klocki do górnej części pudełka tak, aby cyfry na klockach były widoczne. W dolnej części pudełka widzimy numery od 1 do 12.

DSCN5736
Pierwsze zadanie w książeczce “Dla przedszkolaków. Zabawy i ćwiczenia ogólnorozwojowe dla najmłodszych 1” polega na odnalezieniu dwóch takich samych obrazków:

DSCN5737 DSCN5739
Bierzemy klocek z cyfrą jeden – to jest pierwsze zadanie z książeczki (ma na sobie jedynkę z klocka, który trzymamy w ręce). Teraz szukamy, gdzie znajduje się taki sam obrazek. Jest – ma czarną cyfrę 2. Teraz możemy klocek z numerem 1 przenieść na dolny numer 2.

DSCN5741
Kiedy przełożymy już wszystkie klocki, musimy sprawdzić czy nie popełniliśmy błędu. W tym celu na każdej stronie książeczki umieszczony jest wzór, który musimy otrzymać z ułożonych klocków:

DSCN5743
Aby to sprawdzić, zamykamy pudełko, odwracamy i otwieramy. Wzór jest taki sam, udało się! 🙂

DSCN5744
Książeczek z serii PUS jest naprawdę dużo. W temacie analizy wzrokowej, chciałam pokazać Wam książeczki “Dla przedszkolaków” 1 oraz 2, a także “Skoncentruj się” 1 oraz 2. Wszystkie zadania opierają się w nich na ćwiczeniu analizy wzrokowej (dobieranie takich samych obrazków w pary, wnioskowanie, odwrócenia, przekształcenia).

DSCN5745 DSCN5747

DSCN5737 DSCN5746 DSCN5749

Dla mnie – pomysł rewelacyjny. Świetny sposób na ćwiczenie analizy i syntezy wzrokowej, koncentracji, uwagi, logicznego myślenia. Jestem pewna, że PUS- y będą dla Was oprócz nauki fantastyczną zabawą. A znaleźć je możecie tu – KLIK!

Ponieważ cykl “Mamo, patrz jak się rozwijam!” właśnie zostaje aktualizowany, dorzucam garść nowych pomysłów na trening analizy wzrokowej. Tym razem znalazłam jednak pomoce, które świetnie sprawdzą się u dzieci starszych, gdzie poziom trudności musi być już bardzo duży:

SPÓJRZ UWAŻNIE

Seria trzech grubych zeszytów z zadaniami usprawniającymi percepcję wzrokową – morze materiału. Trudność zadań jest zwiększana w każdym z zeszytów. Ich zadania opierają się na usprawnianiu percepcji wzrokowej, przygotowują do nauki pisania i czytania, usprawniają pracę lewej półkuli poprzez analizę, przetwarzanie od lewej do prawej strony oraz dostrzeganie szczegółów.

Każdy z zeszytów zawiera aż 50 zadań. Na początku każdej strony znajduje się podkreślony element. Zadaniem ucznia jest odnaleźć go w rozsypanych literach, sylabach czy wyrazach na rozmytym tle. Zadanie naprawdę niełatwe, ale bardzo korzystne dla rozwoju funkcji wzrokowych.

PERCEPCJA WZROKOWA

Moim zdaniem to jest zestaw pod tytułem “przerobiliśmy już wszystko i wszystko jest zbyt łatwe, co dalej?” 🙂 To naprawdę bardzo trudne zadania. Jeśli szukasz materiału czarno – białego, kontrastowego, odwołującego się do obrotów w przestrzeni, myślenia analogicznego, przekształceń w umyśle – to będzie idealne. Zestaw zawiera 40 dwustronnych kart A4 oraz 12 elementów wzorcowych – folijek. Zadania są bardzo trudne, ale bazują na analizie wzrokowej. Kapitalne jako przygotowanie do nauki szkolnej.

 


Mam nadzieję, że moje propozycje spodobają się Wam oraz Waszym Maluchom. Jak zawsze czekam na Wasze komentarze i wiadomości.

MR

Bibliografia:

J. Cieszyńska- Rożek, Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci. Z perspektywy fenomenologii, neurobiologii i językoznawstwa, Kraków 2013.

Share.

Napisz komentarz