Wakacyjne wyzwanie: głoski tylnojęzykowe

0

Wakacje to dobry czas, aby zwrócić szczególną uwagę na ćwiczenia głosek, których brakuje w wymowie dziecka lub są realizowane nieprawidłowo. Dziś przyjrzymy się kappacyzmowi (nieprawidłowej wymowie głoski [k]) oraz gammacyzmowi (nieprawidłowej wymowie głoski [g]).

Głoski tylnojęzykowe ([k],[g]) powinny się pojawić w wymowie dziecka pomiędzy 2. a 3. rokiem życia. Faktem jest jednak, że głoski tylnojęzykowe do łatwych nie należą. Stąd też wiele dzieci może mieć z nimi spore kłopoty:

  • Dzieci mogą nie realizować głosek zupełnie (‚asa’ – kasa, ‚waon’ – wagon);
  • Mogą zamieniać głoskę [k]na [t](‚tot’ – kot, ‚tula’ – kula);
  • Mogą zamieniać głoskę [g]na [d](‚Dosia” – Gosia, ‚wadon’ – wagon).

Dlaczego tak się dzieje? Podczas wymowy głosek tylnojęzykowych język musi cofnąć się wgłąb jamy ustnej i swoją środkową częścią dotknąć podniebienia miękkiego. Zazwyczaj problem dotyczy właśnie tego ruchu języka. Dzieci nie potrafią cofnąć go i stąd cały kłopot…

Ćwiczenia nad głoskami [k]i [g]są o tyle trudne, że nie ma zbyt wielu metod na ich wywołanie, a i sam proces łatwy nie jest. Ale, ale! Nie poddajemy się przecież i wyzwanie przyjmujemy na klatę. W końcu im większa trudność, tym większą będziemy mieć satysfakcję po zwycięstwie! Podejmijcie wyzwanie – na początek na pewno musicie uzbroić się w cierpliwość i obiecać sobie codzienne, minimum półgodzinne ćwiczenia.

Na początek musimy wykonać wiele ćwiczeń, które przygotują język do cofania się wgłąb jamy ustnej i uwrażliwią u dziecka właśnie to miejsce w buzi. Tak więc:

  • Otwieramy buzię szeroko. Wdychamy powietrze nosem, a wydychamy ustami, cały czas mając buzię szeroko otwartą. Czujecie jak język przykleja się do podniebienia miękkiego? Super!
  • Przy szeroko otwartej buzi głośno i wyraźnie mówimy HA HA HA HA.
  • Otwieramy buzię i „ziewamy”.
  • Czubkiem języka dociskamy mocno do dolnych ząbków jedynek.
  • Dodatkowo warto pić mocno zagęszczone soki przez rurkę (język musi wtedy mocno „dociskać się” do podniebienia).
  • „Chuchamy” na dłonie jakby nam było bardzo zimno.

Te ćwiczenia wstępne poćwiczcie tak długo, aż będą Wam bez problemu wychodzić. Kiedy to już się uda, to wtedy zaczynamy wywoływać głoskę [k]([g]wywołuje się w identyczny sposób):

  1. Pokazujemy dziecku w jaki sposób nam udaje się wypowiedzieć KA/GA – otwieramy buzię, mówimy KA KO KU/ GA GO GU, pokazujemy dziecku, że czubek naszego języka spoczywa za dolnymi jedynkami, a jego środkowa część dotyka gardła głęboko w buzi.
  2. Teraz prosimy dziecko, aby spróbowało wypowiedzieć AKA OKO UKU EKE YKY z głową mocno odchyloną do tyłu.
  3. Jeśli to się nie udaje, próbujemy na leżąco – dziecko kładzie się na sofie, a głowę odchyla mocno do tyłu.
  4. Kolejnym sposobem jest drewniana szpatułka (kupicie takie w każdej aptece) – prosimy dziecko, aby ułożyło czubek języka za dolnymi jedynkami. Teraz „łapiemy” go szpatułką i przytrzymujemy, aby nie podniósł się do góry. Dziecko próbuje wypowiedzieć AKA OKO UKU EKE YKY .
  5. Zamiast szpatułki, Maluch sam może przytrzymywać sobie koniec języka za dolnymi zębami palcem wskazującym.
  6. Możemy także spróbować wywołać [k]na przedłużonym [h]– hhhhhhhhhhhaka.
  7. Kiedy to wszystko nam się już uda, przechodzimy do KA KO KU KE KY.
  8. Na koniec AK OK UK EK IK YK.
  9. Kiedy utrwalamy głoski, ćwiczymy kolejno wyrazy mające głoskę w nagłosie, śródgłosie, a na końcu w wygłosie. Dopiero wtedy wprowadzamy zbitki spółgłoskowe.

W taki sam sposób pracujemy nad głoską [g], z tym, że nie wywołujemy jej w wygłosie (ćwiczymy tylko AGA OGO UGU EGE YGY a następnie GA GO GU GE GI GY).

Kiedy już głoski będą wywołane, muszą być utrwalone. Możecie wykorzystać do tego historyjki i wierszyki, zgadywanki, układanie historyjek obrazkowych, opowiadanie treści ilustracji itd. Ja przygotowałam dla Was grę planszową z głoską [k]oraz drugą z głoską [g].

Możecie pobrać ją samodzielnie i wydrukować wprost z mojego bloga:

Gra logopedyczna – głoska [k]

Gra logopedyczna – głoska [g]

Powodzenia!

 

Share.

Komentarze wyłączone.